خونریزی از دهان
# خونریزی دهان و دندان (Oral Bleeding)
🔴 **هشدار:** خونریزی دهان و دندان معمولاً با فشار مستقیم کنترل میشود، اما اگر خونریزی شدید باشد، بیش از ۲۰ دقیقه ادامه پیدا کند، پس از ضربه شدید به صورت ایجاد شود یا باعث اختلال در تنفس گردد، باید فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
## 🟥 ① خونریزی دهان و دندان چیست؟
خونریزی دهان و دندان به خروج خون از لثه، دندان، زبان، مخاط دهان یا سایر بافتهای داخل دهان گفته میشود. این خونریزی ممکن است در اثر آسیب، بیماریهای لثه، جراحیهای دندانپزشکی یا اختلالات انعقادی ایجاد شود.
به دلیل خونرسانی فراوان مخاط دهان، حتی زخمهای کوچک نیز ممکن است خونریزی قابلتوجهی ایجاد کنند. علاوه بر این، تجمع خون در دهان میتواند راه هوایی را تهدید کرده و باعث بلع خون، تهوع یا استفراغ شود.
---
## 🟦 ② شایعترین علل خونریزی دهان و دندان
### علل شایع
• بیماریهای لثه (ژنژیویت و پریودنتیت)
• ضربه به دهان یا دندان
• گاز گرفتن زبان یا گونه
• مسواک زدن شدید
• کشیدن دندان
• شکستگی دندان
• زخمهای دهانی
### عوامل افزایش خطر
• مصرف داروهای رقیقکننده خون
• اختلالات انعقادی
• کمبود ویتامین C یا K
• بیماریهای خونی
• سرطانهای دهان (بهندرت)
---
## 🟨 ③ چگونه خونریزی دهان و دندان را کنترل کنیم؟
در صورت خونریزی:
• محل خونریزی را پیدا کنید.
• یک گاز استریل یا پارچه تمیز را مستقیماً روی محل خونریزی قرار دهید.
• با فشار مداوم، گاز را حداقل **۱۰ تا ۲۰ دقیقه** نگه دارید.
• اگر خونریزی از زبان یا لب باشد، فشار مستقیم مؤثرترین روش است.
• اگر دندان شکسته یا لق شده باشد، از دستکاری آن خودداری کنید.
• در صورت خونریزی شدید، بیمار را به گونهای بنشانید که خون وارد راه هوایی نشود.
**نکات مهم**
• بهطور مداوم گاز را برندارید تا محل خونریزی را بررسی کنید.
• از شستوشوی شدید دهان با آب یا دهانشویه در ساعات اولیه خودداری کنید.
• اگر جسم خارجی داخل زخم وجود دارد، آن را خارج نکنید.
---
## 🟩 ④ درمان
### اقدامات اولیه
• فشار مستقیم
• استفاده از گاز استریل
• کمپرس سرد در صورت تورم
### درمانهای بیمارستانی یا دندانپزشکی
• بخیه زخم
• درمان دندان آسیبدیده
• کنترل خونریزی لثه
• استفاده از پانسمانها یا مواد هموستاتیک
• درمان بیماری زمینهای در صورت وجود اختلال انعقادی
---
## 🟪 ⑤ مراقبتهای بعد از کنترل خونریزی
• تا چند ساعت از خوردن غذاهای داغ خودداری کنید.
• از مکیدن، تف کردن یا شستوشوی شدید دهان خودداری کنید.
• از مصرف سیگار و قلیان پرهیز کنید.
• بهداشت دهان را با ملایمت رعایت کنید.
• در صورت تداوم یا تکرار خونریزی، به دندانپزشک یا پزشک مراجعه کنید.
---
## ⬜ ⑥ نکته کلیدی
**مهمترین اقدام در کنترل بیشتر خونریزیهای دهان و دندان، فشار مستقیم و مداوم روی محل خونریزی است.** برداشتن مکرر گاز برای بررسی زخم، باعث جدا شدن لخته و شروع دوباره خونریزی میشود.
---
## 👨⚕️ ⑦ نظر متخصص تپش
بیشتر خونریزیهای دهان با فشار مستقیم کنترل میشوند، اما خونریزی شدید، مداوم یا همراه با آسیبهای صورت و فک باید جدی گرفته شود. همچنین خونریزیهای مکرر لثه ممکن است نشانه بیماریهای دهان، اختلالات خونی یا مصرف داروهای رقیقکننده خون باشند و نیاز به بررسی تخصصی دارند.
---
## 🔵 ⑧ باورهای نادرست رایج
❌ برای قطع خونریزی باید مرتب گاز را برداریم و زخم را نگاه کنیم.
❌ شستوشوی مکرر دهان باعث توقف خونریزی میشود.
❌ خونریزی لثه همیشه طبیعی است.
❌ اگر خونریزی کم شد، دیگر نیازی به بررسی نیست.
❌ همه خونریزیهای دهان ناشی از بیماری لثه هستند.
---
## 🟢 ⑨ چه زمانی فوراً به اورژانس مراجعه کنیم؟
• خونریزی بیش از ۲۰ دقیقه ادامه پیدا کند.
• خونریزی بسیار شدید باشد.
• بیمار دچار اختلال در تنفس یا بلع شود.
• آسیب شدید فک یا صورت وجود داشته باشد.
• بیمار داروی رقیقکننده خون مصرف کند.
• خونریزی با فشار مستقیم کنترل نشود.
---
## 🟢 ⑩ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه
✔️ خونریزی دهان و دندان معمولاً با فشار مستقیم و مداوم کنترل میشود.
✔️ گاز استریل باید حداقل ۱۰ تا ۲۰ دقیقه بدون برداشتن روی محل خونریزی باقی بماند.
✔️ از شستوشوی شدید دهان و دستکاری محل خونریزی باید خودداری کرد.
✔️ خونریزی شدید، طولانیمدت یا همراه با آسیبهای صورت نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد.
✔️ انجام صحیح اقدامات اولیه، در بیشتر موارد خونریزی دهان و دندان را بدون نیاز به درمان پیشرفته متوقف میکند.
---
## 📚 منابع علمی
• American Dental Association (ADA)
• American Association of Oral and Maxillofacial Surgeons (AAOMS)
• UpToDate: Evaluation and Management of Oral Bleeding
• Advanced Trauma Life Support (ATLS), 11th Edition
• International Association of Dental Traumatology (IADT) Guidelines